เบต้ากลูแคนเป็นชื่อที่เห็นบ่อยทั้งบนกล่องข้าวโอ๊ตและบนฉลากอาหารเสริม หลายคนจึงเข้าใจว่าเป็นสารชนิดเดียวกัน แต่จริง ๆ แล้วเบต้ากลูแคนจากแต่ละแหล่งมีโครงสร้างต่างกัน และถูกศึกษาในบริบทที่ต่างกันด้วย
เบต้ากลูแคนคืออะไร
เบต้ากลูแคน (β-glucan) คือคาร์โบไฮเดรตสายยาวที่เกิดจากน้ำตาลกลูโคสต่อกันด้วยพันธะชนิดเบต้า พบได้ในผนังเซลล์ของยีสต์ เห็ด และสาหร่ายบางชนิด รวมถึงในธัญพืชอย่างข้าวโอ๊ตและบาร์เลย์
จากยีสต์ต่างจากข้าวโอ๊ตอย่างไร
- เบต้ากลูแคนจากยีสต์ ส่วนใหญ่สกัดจากผนังเซลล์ของยีสต์ขนมปัง (Saccharomyces cerevisiae) มีโครงสร้างหลักแบบ β-1,3 และมีกิ่งแบบ β-1,6
- เบต้ากลูแคนจากข้าวโอ๊ตและบาร์เลย์ มีโครงสร้างแบบ β-1,3 และ β-1,4 ละลายน้ำได้ และจัดเป็นใยอาหาร
เพราะโครงสร้างต่างกัน งานวิจัยของเบต้ากลูแคนจากแหล่งหนึ่งจึงไม่ควรนำไปเหมารวมกับอีกแหล่ง เวลาอ่านฉลากหรือบทความ ควรดูว่าเป็นเบต้ากลูแคนจากอะไร
ตัวเลข 90% บนฉลากหมายถึงอะไร
ตัวเลขเปอร์เซ็นต์ที่ต่อท้ายชื่อวัตถุดิบ เช่น “Yeast Beta-Glucan 90%” มักหมายถึงความเข้มข้นของเบต้ากลูแคนในวัตถุดิบนั้น ส่วนน้ำหนักที่ระบุบนฉลาก เช่น 25 มก. เป็นน้ำหนักของวัตถุดิบทั้งหมด ไม่ใช่ปริมาณเบต้ากลูแคนบริสุทธิ์
งานวิจัยเกี่ยวกับเบต้ากลูแคนจากยีสต์
งานวิจัยเบต้ากลูแคนจากยีสต์มักศึกษาวัตถุดิบเฉพาะยี่ห้อ ขนาดที่กำหนด และกลุ่มผู้เข้าร่วมเฉพาะ เช่น การศึกษาเบต้ากลูแคนจากยีสต์กับการตอบสนองหลังออกกำลังกายในผู้เข้าร่วม 60 คน ผลจากการศึกษาแบบนี้จึงไม่ได้บอกผลของผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปทุกชนิดที่มีเบต้ากลูแคน
ข้อควรรู้
- ผู้ที่แพ้ยีสต์หรือผลิตภัณฑ์จากยีสต์ควรตรวจสอบฉลากก่อนรับประทาน
- ผู้ที่ใช้ยากดภูมิคุ้มกัน มีโรคประจำตัว ตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้อาหารเสริมใด ๆ
